Mae Gŵyl Gomedi Machynlleth yn dathlu ei phen-blwydd yn 10 oed, ond mae ‘da fi gywilydd cyfaddef taw eleni fydd dim ond yr ail dro i fi fynychu. Mae’r digwyddiad, sy’n gwneud defnydd o bob twll a chornel o’r dref farchnad hon, werth ymweld â hi. Gigs comedi a theatrig di-ddiwedd, dros dri diwrnod, yn un o ardaloedd harddaf Cymru. 

People sitting on picnic benches outside Y Plas

I fi, natur agos atoch, anfasnachol yr ŵyl yw un o’r elfennau mwyaf deniadol. Does dim rhaid talu i gael mynediad i safle’r ŵyl - sef yr holl dref - felly mae modd mwynhau’r awyrgylch a’r stondinau bwyd a diod fel y mynnoch. A gallwch fwynhau comedi mewn rhai o leoliadau mwy rhyfeddol y dref, fel Clwb Bowlio Machynlleth, Canolfan Owain Glyndŵr, Ystafell Chweched Dosbarth Ysgol Bro Hyddgen a’r Tabernacl. Dwi hefyd yn mwynhau bod cymaint o gomedïwyr mwyaf adnabyddus Prydain yn ymgynnull yng Nghanolbarth Cymru i roi graen ar y sioeau y byddant yn mynd â nhw i Ŵyl Caeredin fis Awst.

An internal view of the old Tabernacle chapel building with people sitting in the pews
Y Tabernacl, Machynlleth

Mae’n agoriad llygad i nifer o fynywchwyr sydd heb weld llawer o gomedi byw ar lefel gychwynnol - cymaint o nodiadau a lle i wella mewn rhai gigiau, a ffordd wych i gomedïwyr newydd, fel fi, i ddysgu sut mae fy nghyfoedion yn llunio eu sioeau ac yn gweithio tuag at eu gwella.

Eleni, mae’r ŵyl yn cynnal mwy o gigiau comedi Cymraeg nag erioed o’r blaen, sy’n adlewyrchiad teg o’r ffaith fod y sîn gomedi Gymraeg yn tyfu ar raddfa gyflym iawn. A’r hyn sy’n wych am Ŵyl Gomedi Machynlleth yw bod comedïwyr Cymraeg yn cael eu gweld yn gyfartal â chomedïwyr Saesneg. Nid gŵyl gomedi Gymraeg yw hon, ond gŵyl gomedi gyffredinol sy’n rhoi platfform i’r ddwy iaith.

Festival tents lit up at night
Hwyl gyda'r nos

Cynhelir 10 sioe Gymraeg eleni, gan gynnwys:

  • Comedi ar gyfer plant
  • Sesiwn drafod ddychanol gyda Sian Harries ac Esyllt Sears (fi!)
  • Gig o leisiau newydd y byd comedi Cymraeg
  • Sioe perfformwyr sydd wedi sefydlu enw i’w hunain, gan gynnwys Steffan Alun, Eleri Morgan, Dan Thomas a Beth Jones
  • Elis James
  • Tudur Owen
  • Theatr Dirty Protest
  • Gig cyfieithu

Rhaid i fi ddweud taw’r gig cyfieithu yw un o uchafbwyntiau’r ŵyl i fi – 90 munud o gomedïwyr Cymraeg yn perfformio set gyda chomedïwyr eraill yn cyfieithu i’r Saesneg. Mae croseo i gynulleidfa Gymraeg a di-Gymraeg yma, a medrwch ddisgwyl cyfieithu gwael, colli ystyr gwreiddiol ac yn bennaf, llanast llwyr.

Os taw eleni yw’ch ymweliad cyntaf, gallai sicrhau y gwnewch gwestiynu pam na ymweloch chi â’r ŵyl ynghynt.

Woman performing stand up comedy
Man doing stand up comedy
Perfformwyr yng Ngŵyl Gomedi Machynlleth

Related stories