Pam fy mod i wrth fy modd yn syrffio yng Nghymru

Dechreuais i syrffio ym 1967. Drwy ddamwain y digwyddodd hynny a dweud y gwir – un diwrnod es i gyda thîm nofio’r ysgol i Fae Langland, ac fe gynigiodd un o fy ffrindiau i mi gael tro ar ei fwrdd, a meddyliais yn syth, ‘Waw! Beth ar wyneb y ddaear yw hyn? Mae’n wych!’ Roeddwn i’n mynd i syrffio bob dydd ar ôl hynny, a dod yn ddiogyn glan môr go iawn. Dyna fydden ni’r syrffwyr yn ei wneud yn y chwedegau.

Bûm yn cymryd rhan mewn llawer o gystadlaethau dramor – mi fues i’n syrffio dros Brydain ym mhencampwriaethau’r byd yng Nghaliffornia ym 1972, ac roedd hynny’n hyfryd. 

Ond roeddwn i wastad wrth fy modd yn dod yn ôl i Gymru i syrffio gyda ffrindiau. Dwi'n amau fod gan syrffwyr Cymreig rhyw hunaniaeth arbennig – efallai mai’r natur Geltaidd sy’n rhedeg yn ein gwaed."

Man standing on the beach with his back to camera, facing the sea and holding a yellow surfboard
Paradwys i syrffwyr

Er mod i wrth fy modd â Chernyw, mae syrffio wedi dod mor boblogaidd yn yr ugain mlynedd diwethaf, mae’r dŵr yn llawn o bobl a gall pethau fynd braidd yn gecrus.

Dyfroedd disglair a glannau godidog

Dwi’n dal i syrffio bob dydd – roedd hi’n hyfryd bore yma; chwech ohonom yn y môr yn reidio tonnau bach, glân – ac mae naws y lle a chymeriad y bobl yn heintus. Gan fod pawb yng Nghymru mor gyfeillgar, allwch chi ddim peidio â bod yn gyfeillgar yn ôl. Wrth syrffio mewn rhai o’r mannau mwy ffyrnig o gwmpas y byd, gallech fod y person mwyaf caredig erioed, ond yna bydd rhywun yn rhoi llond ceg i chi, a dyna chithau mewn hwyliau gwael wedyn.

Wrth gwrs, mae’n helpu fod ein harfordir mor anhygoel o brydferth; y traethau, y baeau a’r riffiau."

Wrth gwrs, mae’n helpu fod ein harfordir mor anhygoel o brydferth; y traethau, y baeau a’r riffiau. 

Mae hyn oll wedi bod yma ers miloedd o flynyddoedd, ac mae’n gwneud lles i rywun syrffio mewn llefydd fel hyn, mae’n eich rhoi yn eich lle. Dyma le sy’n llawn bywyd; pob math o fywyd – yn ddaearyddol ac o ran y bywyd gwyllt. Mae’n brofiad mor braf i fod yn y dŵr.

Wrth i mi fynd yn hŷn dwi’n sylweddoli mor lwcus ydyn ni i fedru gwneud rhywbeth fel syrffio. Mae syrffio yng Nghymru’n dod â phleser mwy dwys i mi erbyn hyn; rhywbeth mwy ysbrydol. Pan oeddwn i’n ifanc byddwn wrth fy modd yn syrffio yma, yn gyffro i gyd yng nghanol grym a chyflymder y tonnau. Erbyn heddiw, y peth mwyaf yw gyrru i’r llefydd hyfryd yma, a bod yng nghanol yr holl brydferthwch.

Pete Jones Surfing Llangennith, West Wales
Surfboard near Langennith Beach, Gower Peninsula
Syrffio ar Benrhyn Gŵyr

Efallai bod hynny’n cael dylanwad ar syrffwyr yng Nghymru, hefyd. Cymro o’r enw Carwyn Williams [pencampwr syrffio proffesiynol Ewrop ym 1989 a’r ail syrffiwr gorau ym Mhrydain, yn ôl darllenwyr cylchgrawn Carve] oedd un o’r syrffwyr gorau a fu erioed ym Mhrydain. Roedd e’n fwy na dim ond syrffiwr rhagorol, roedd ganddo’r agwedd iawn hefyd – roedd e wrth ei fodd yn y dŵr. Felly does dim ots gen i os yw pobl yn meddwl fod yn rhaid mynd i Gernyw i syrffio ym Mhrydain. Rhyngddyn nhw â’u pethau ddyweda’ i, mae’n gadael mwy o donnau i ni.

Pete Jones surfing Llangennith, Gower
Syrffio yng Nghymru

Related stories